Page 16 - Demo
P. 16


                                     local // lleol16. The EGO®Dwn i ddim faint ohonoch chi sydd wedi defnyddio pladur erioed? Mi fedra i gau fy llygaid yr eiliad hon a gweld silwét o fy nhaid yn y cae dan fwthyn Bryn Ffynnon gyda’r erfyn amaethyddol hwnnw sy’n ymddangos yn brin iawn y dyddiau hyn. Anaml iawn hefyd mae rhywun yn gweld cryman, dybiwn, i er y bydd nifer ohonoch yn gyfarwydd gyda’r ddelwedd o honno’n gysgod dros deulu, cyfeillion a chymuned stad Lleifior. Wrth ystyried hanes y cryman a’r pladur roedd yn ddiddorol deall bod y Rhufeiniwr Plinius yr Hynaf, wrth gyfeirio at y Derwyddon, yn nodi bod yr “offeiriad mewn urddwisgoedd gwyn yn dringo’r goeden a, gyda chryman aur, yn torri i lawr yr uchelwydd, sy’n cael ei ddal mewn clogyn gwyn”. Rydym ers canrifoedd wedi hen arfer gweld delweddau o farwolaeth yn rheibio’r tir ac yntau’n pladuro’r hen a’r ifanc! Yn aml yn Ne America mae marwolaeth yn cael ei phersonoli fel seintiau gyda San La Muerte ym Mharagwâi a rhannau o’r Ariannin a San Pascualito yng Ngwatamala. Bydd sawl un ohonoch chi wedi gweld marwolaeth yn gorffwys ei bladur a’r awrwydr wrth y bwrdd gwyddbwyll yn Det sjunde inseglet ffilm enwog Ingmar Bergman.Wrth i mi fi fynd yn hynach dwi’n dechrau amau os y gallwn drin pladur na phlygu lawr i dorri’r glaswellt gyda chryman! Roedd y bardd Edward Morus (1607 - 1689) of Perthi Llwydion, Cerrig-ydrudion wedi ystyried ‘run peth wrth wylio pladurwyr yn torri ŷd! Pan gafodd gynnig tro ar y pladur gwrthododd oherwydd henaint a llesgedd ond aeth ati i lunio englyn, fel mae beirdd yn tueddu i’w wneud:Canlyn Pladur ddur ar ddant – y rhosdirRhai ysdwyth a’i medrant;Esmwythach i was methiantEnglyn, a Theylo a Thant.Wrth olrhain hanes y pladur dyma gael ychydig o syndod deall bod Cymdeithas y Pladur i’w gael a bod cyrsiau hyfforddi yma yng Nghymru eleni – rhai yn ardal Llandysul; Llanidloes; Llanandras a dafliad carreg dros y ffin yn Llanfeuno ar lan yr Afon Mynwy yn Swydd Henffordd!Dwi ffansi rhoi cynnig arni!Cymdeithas y Pladurhttp://scytheassociation.orgIhad the strangest of experiences the other day when I was asked to meet a certain individual at the Castle Street car park in Merthyr Tydfil to pick up English to followPladur – ScytheGan // By Dilwyn Roberts
                                
   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20